De overheid wil alleen met integere bedrijven zaken doen. Om bedrijven uit te sluiten die niet integer zijn, beschikt een aanbestedende dienst over verschillende instrumenten. De wettelijke basis voor uitsluiting ligt in de Europese aanbestedingsrichtlijnen en dus ook in het Bao c.q. Bass. Het Bao kent, in artikel 45, twee typen uitsluitingsgronden: verplichte en facultatieve uitsluiting.

Verplichte uitsluiting
De verplichte uitsluitingsgronden zijn precies omschreven in het Bao. Het gaat namelijk om een onherroepelijk veroordeling van een van de volgende delicten:
a. deelname criminele organisaties
b. omkoping van een ambtenaar
c. valsheid in geschrifte
d. fraude met EG subsidie
e. omkoping van anderen dan ambtenaren
f. witwassen
Als de aanbestedende dienst weet dat de gegadigde of inschrijver voor een van deze delicten onherroepelijk is veroordeeld dan moet de aanbestedende dienst hem uitsluiten. Daarom moet de aanbestedende dienst in alle gevallen aan de gegadigde of inschrijver vragen of deze onherroepelijke veroordeeld is voor een van deze vergrijpen.

Facultatieve uitsluiting
Daarnaast mag de aanbestedende dienst de facultatieve uitsluitingsgronden toepassen. Het gaat om zeven specifiek benoemde gronden, te weten
a. faillissement
b. faillissement aangevraagd
c. onherroepelijke veroordeeld voor een delict in strijd met beroepsgedragsregels
d. ernstige beroepsfout
e sociale zekerheidsbijdragen niet betaald
f. belastingen niet betaald
g. het afgeven van valse verklaringen.
Dit zijn gronden waarop uitsluiting mogelijk is. Indien men deze gronden wil toepassen, dient dit duidelijk in de aanbestedingsstukken te staan.
Naar aanleiding van de Parlementaire Enquête Bouwnijverheid toetst de rijksoverheid zelf sinds 2004 bij Europese aanbestedingen van opdrachten in de sectoren bouw, milieu en ICT ondernemers altijd op de facultatieve uitsluitingsgronden.

Gesloten stelsel van uitsluitingsgronden
Een aanbestedende dienst mag geen andere uitsluitingsgronden bedenken of toepassen dan die in het Bao staan. Het stelsel van uitsluitingsgronden is gesloten.

Bewijsvoering
De aanbestedende dienst kan van de gegadigde of inschrijver verlangen dat hij direct bij aanmelding of inschrijving bewijzen meestuurt dat de uitsluitingsgronden niet op hem van toepassing zijn. Gebruikelijker is om eerst een eigen verklaring te vragen. Hierin verklaart de gegadigde of inschrijver dat de toegepaste uitsluitingsgronden niet op hem van toepassing zijn. Pas bij de selectie of gunning vraagt de aanbestedende dienst dan naar bewijzen. Meestal moet een gegadigde of inschrijver daarna de bewijzen kunnen leveren binnen een bepaalde tijd, gewoonlijk zeven dagen.

Voor de verschillende uitsluitingsgronden zijn er verschillende bewijzen, zoals een verklaring van de belastingdienst of van de rechtbank. Voor de verplichte uitsluitingsgronden en de hierboven genoemde facultatieve c grond is een belangrijk bewijs de VOG verklaring.