Vaak worden de termen geschiktheidseisen en selectiecriteria door elkaar gebruikt. De term selectiecriteria wordt namelijk gebruikt zowel als verzamelnaam van geschiktheidseisen én eisen/criteria voor de selectie van gegadigden als ook voor alleen de selectie van gegadigden.

In de metrokaart gaan we uit van het volgende onderscheid:
- Geschiktheidseisen: voor het toetsen van de geschiktheid van gegadigden of inschrijvers en
- Selectiecriteria: voor het indikken of het beperken van het aantal gegadigden.

Het doel van selectiecriteria is het beperken van het aantal gegadigden tot een vooraf bepaald aantal, dat vervolgens uitgenodigd wordt om in te schrijven. Zo’n selectiefase wordt toegepast bij drie aanbestedingsprocedures: niet-openbare procedure, concurrentiegerichte dialoog en onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking.

Aantal
In de aanbestedingsstukken vermeldt de aanbesteder hoeveel gegadigden er minimaal worden uitgenodigd en/of hoeveel er maximaal worden uitgenodigd en wat de selectiecriteria of selectiemethode zijn. De vermelding van de methode is niet verplicht. Ook kan de aanbesteder een vast aantal vermelden.
In het Bao staat het minimale aantal gegadigden dat uitgenodigd moet worden. Bij de niet openbare procedure is dit vijf en bij de andere twee procedures drie. Wanneer het aantal gegadigden dat voldoet aan de geschiktheidseisen lager is dan deze minima dan mag een aanbestedende dienst toch de procedure doorzetten door alle gegadigden die voldoen aan de geschiktheidseisen uit te nodigen om in te schrijven.

Relatie met geschiktheidseisen
Selectiecriteria liggen altijd in het verlengde van de geschiktheidseisen. Alle eisen waaraan geschiktheidseisen moeten voldoen gelden ook voor selectiecriteria: objectief, eenduidig, transparant, proportioneel en in verhouding tot de opdracht. Voor alle gegadigden moeten de criteria op dezelfde manier toegepast worden.

In het Bao staan geen beperkingen voor het stellen van selectiecriteria. Zowel op het gebied van financiële en economische draagkracht als technische en beroepsbekwaamheid mogen selectiecriteria gesteld worden. De aanbestedende dienst kan dus selecteren op
• grootte of omzet van het bedrijf
• aantal referenties, op soort referenties
• kwaliteit van referenties
• kwaliteit van de cv’s
• etcetera
Een aanbestedende dienst mag ook besluiten om geen specifieke selectiecriteria te stellen. Dan wordt de selectie meestal gedaan door loting.

Selectiemethode
Het Bao schrijft niets voor over de methode van selecteren. Het mag door weging of door toekenning van punten. Ook hoeft de methode niet vooraf te worden vermeld in de aanbestedingsstukken. Uit het oogpunt van transparantie wordt dit wel aangeraden.

Loten
Als er geen selectiecriteria gesteld worden of als meer dan het gewenste aantal gegadigden voldoen aan de selectiecriteria is het mogelijk om door loting het aantal gegadigden te beperken. De wijze van loting moet wel in de aanbestedingsstukken opgenomen worden.

Het staat de aanbestedende diensten vrij om ook een combinatie tussen loten en een wegingsmethode te kiezen. Door bijvoorbeeld aan de selectie van de drie besten ook nog twee gegadigden door loting toe te voegen is het mogelijk om minder ervaren opdrachtnemers uit te nodigen.